image1 image1 image1

De invloed van turf

Een van de eerste single malt whisky in mijn collectie was een Talisker. Dit was een peated ofwel geturfde malt. Al snel was voor mij duidelijk dat ik rokerige en geturfde whisky’s erg lekker vond. Dit is nu nog steeds wel het geval, maar ik ben inmiddels de andere smaken in whisky’s wel veel meer gaan waarderen. Zo af en toe vind ik een echte zwaar geturfde nog wel lekker, maar over het algemeen gaat mijn voorkeur uit naar unpeated of een klein peat randje. Hoe komt die smaak van turf dan in de whisky? En hoe kunnen ze dat dan reguleren?

 

Turf is veengrond die ontstaat uit organische materialen, zoals gras,boomwortels, bladeren en ook dode dieren. Deze rottende materialen worden duizenden jaren op elkaar gedrukt tot een compacte massa. Turf wordt zo goed als overal op de Britse eilanden gevonden en is van oudsher al een veel gebruikte brandstof.  In de vroege periode van de schotse distilleerderijen was dit soms de enige brandstof die voor handen was en daarom dus ook veel gebruikt.

Turf wordt met een speciaal gereedschap uit gestoken. Dit gebeurt nog met de hand! Het wordt ter plaatsen te drogen gelegd voor ongeveer twee  tot drie weken. Daarna wordt het verbrand onder de gemoute gerst om het kiemen daarvan te stoppen. Doordat turf zo strak is samengeperst heeft het een voordeel dat het lang  en met een constante temperatuur verbrand.

 

Bij de verbranding ontstaat een dikke en bijtende rook. Deze rook bevat chemicaliën genaamd  ‘fenolen’. Deze fenolen worden door de gemoute gerst, tijdens het droogproces, geabsorbeerd en blijven het gehele productieproces in de whisky. Dit geeft de bekende turf smaak aan de whisky. De hoeveelheid fenolen wordt geregeld door de tijdsduur dat de gerst wordt blootgesteld aan de rook, de hoeveelheid rook en de gebruikte soort turf.

 

De fenolen worden voor de mashing gemeten. Dit wordt dan uitgedrukt in PPM (Parts Per Million). Dit gebeurt nogmaals bij de uiteindelijke  new spitrit. Tijdens de mashing en het distilleren gaan er fenolen verloren. De spirit bevat dan nog ongeveer  een derde van de begin meting.

Door toename van verschillende brandstoffen en elektriciteit zijn veel distilleerderijen gestopt met het gebruiken van turf. De bewerkingen zijn erg tijdrovend. De distilleerderijen die bekend staan om hun rokerige en geturfde smaken, werken uiteraard nog steeds met turf. Veel distilleerderijen kiezen ook voor peated en unpeated versies van hun whisky’s.

Enkele voorbeelden van peated whisky’s:

 

Highland Park (20 ppm)
Talisker (25-30 ppm)
Coal ila (30-35 ppm)
Laphroaig  (40-43 ppm)
Ardbeg (55 ppm)
Bruichladdich Octomore 5.1 (169 ppm) Meest geturfde whisky van dit moment.

 

Filmpje Peat cutting Bowmore

Share
comments
2019  Whisky Oss